یکی از هیجان های پیچیده انسان خشم است که واکنشی است متداول نسبت به ناکامی و بدرفتاری،امروز،ابزار خشم در محیط کار قابل قبول نیست و ارگان ها برای این امر از آزمون های روانشناختی استفاده میکنند هیجانهایی که با خشم همراهند عبارتند از:خصومت،خشونت،غضب،تحریک و عصبانیت از یک طرف خشم یک پاسخ طبیعی انسان است اما از طرف دیگر ممکن است زندگی انسانها را به طور جدی به خطر اندازد.

خشم چیست؟

خشم چیست

 

خشم حالتی عاطفی است که از نظر شدت از تحریک ملایم تا عصبانیت شدید تغییر میکند مانند سایر عواطف همراه با تغییرات فیزیولوژیکی و زیست شناختی است وقتی عصبانی میشوید فشار خون و ضربان قلب شما بالا میرود و سطح هورمون های مربوط به انرژی مانند آدرنالین و نورآدرنالین افزایش می یابد راه غریزی و طبیعی بیان خشم پاسخ دادن تهاجمی است خشم یک پاسخ تطبیقی به تهدیدهاست و الهام بخش احساس ها و رفتار های قوی و گاهی تهاجمی است که به ما اجازه میدهد در صورت مورد حمله قرار گرفتن بجنگیم و از خود دفاع کنیم بنابراین میتوان گفت یک مقدار عصبانیت برای زنده ماندن لازم است و از سوی دیگر ما به طور فیزیکی نمی توانیم به هر شخص یا شیئی ای که ما را ناراحت میکند حمله کرده و ضربه بزنیم قوانین و هنجارهای اجتماعی و عقل سلیم برای میدان عمل خشم ما حد و مرزی میگذارد.

روش های مقابله با خشم:

۱_از لحاظ هیجانی بودن:

از خلاقیت خود برای پیدا کردن راه مقابله ای خوب استفاده کنید وقتی عصبانی هستید این حقیقت را قبول کنید که خشمگین هستید و تصمیم بگیرید که چکاری میتوانید در ارتباط با آن انجام دهید از راه جراتمندانه استفاده کنید این خشم نیست که باعث میشود به روش های خاص عمل کنیم بلکه این ما هستیم که عصبی میشویم و تصمیم میگیریم که به شیوه اجتماعی پسند و یا به شیوه غیر اجتماعی واکنش نشان دهیم نباید بدلیل عصبانیت دست به اعمال پرخاشگرانه بزنید چرا که شیوه نامعقولی برای دوری از مسئولیت است.

۲_بررسی منطقی بودن ارزیابی اولیه خود:

باید مشخص کنید که مسئله ارزش ناراحت شدن را دارد یا نه. در اینجا انتظار دارید که کارها باید همیشه طبق روال شما پیش برود و دیگران همیشه با شما خوب رفتار کنند و هیچ وقت نباید ناکام شوید خشمگین میشوید روش مقابله ای خوب در این موقعیت،شناخت خواسته های غیر منطقی خود و تغییر دادن آنها به خواسته های واقع بینانه تر است برای مقابله با ناکامی باید مهارت مقابله ای اثر بخشی را یاد بگیریم.

۳_استفاده از روش خود آرام سازی برای حفظ کنترل:

نوشیدن یک لیوان آب

می گویند وقتی عصبانی هستید قبل از اینکه پاسخی بدهید باید تا ۱۰ بشمارید این کار به شما فرصت میدهد تا با استفاده از روش های مسئله گشایی خود بهترین راه حل را انتخاب کنید با استفاده از تنفس آرام و عمیق در مدتی کوتاه خود را آرام سازید عصبانیت و فریاد کشیدن یک حالت انتخابی است نه خشم،با مرور ذهنی نحوه واکنش خود را در موقعیت مزبور خود را حساسیت زدایی کنید این روش را تکرار کنید ناکامی و مورد بدرفتاری قرار کرفتن را تصور کنید سپس میزان خشم خود را روی یک مقیاس ۰ تا ۱۰۰ درجه بندی کنید تا زمانی که میزان خشمتان به سطح پایین تر از ۳۰ برگردد.

۴_استفاده از ایمن سازی در مقابل استرس برای تعلیم خود در مقابل رویداد های خشم برانگیز زندگی:

قبل از روبه رو شدن با مشکلات با خود بگویید

این مطلب را هم بخوانید  فلسفه عیدی دادن و عیدی گرفتن در نوروز

*۱_این مسئله مرا ناراحت میکند اما میدانم چطور از عهده اش بربیایم.

*۲_میتوانم از روش های مقابله ای خود برای حفظ کنترل استفاده کنم.

*۳_زیاد سخت نگیر این میتواند تجربه یاد گیری خوبی باشد.

*۴_آرام باش و نفس عمیق بکش،و از نیروی فکرت استفاده کن.

آرام باش و نفس عمیق بکش

*۵_نباید اجازه بدهیم خشم دیگران بر من اثر بگذارد باید خویشتن دار باشم.

۵_شناخت و اهمیت دادن به تخلیه انرژی:

ذهنی آرام

زمانی که عصبانی هستید تخلیه انرژی از طریق پرداختن به فعالیت های جسمی یا خلاق اثربخش است و در وضعیت ذهنی آرام میتوانید مشکل خشم برانگیز خود را حل کنید مرحله اول رها ساختن تنش از سیستم است مرحله دوم مسئله گشایی،همیشه این دو را با هم بکار ببرید.

۶_باور کردن خود به عنوان مقابله کننده:

در مورد خوب یا بد بودن هیجان خشم فکر نکنید در عوض توجه خود را به مراقبت از خویشتن و تامین نیازهای خود بدون لطمه زدن به دیگران متمرکز کنید خود را به عنوان فردی مقابله کننده در نظر بگیرید که میداند از چه روشهایی برای ارتباط با سایر افراد استفاده کند از حقوق خود دفاع کنید و جرات داشته باشید.

۷_غلبه بر بی جراتی:

بی جراتی یعنی ترسو،پشیمان،منفعل بودن،یعنی اهمیت ندادن و محترم نشمردن نیازها و خواسته های خود و پذیرفتن خواسته های دیگران حتی اگر به ضرر خودمان باشد این افراد فکر میکنند برای اینکه مودب و مفید باشند لازم است تسلیم خواسته های دیکران شوند گاهی افراد جرات ورز را با پر رویی و پر خاشگر اشتباه میگیرید باید بیاموزید اخم ها و انتقاداتی که در نتیجه قبول نکردن خواسته های دیگران می بینید را تحمل کنید.

۸_شناخت حدود پرخاشگری:

افراد پرخاشگر تلاش میکنند خواسته ها و نیاز های خود را از طریق تسلط و توهین و تحقیر دیگران برآورده کنند و فقط به فکر خود هستند در مدت طولانی پرخاشگری ما را از دیگران بیگانه ساخته و بصورت افرادی بدگمان و متخاصم در می آورد.

۹_شناخت مزایای جرات ورزی:

جرات ورزی یعنی دفاع از حقوق خود و بیان احساسات و افکار خود به روش مستقیم،صادقانه و مناسب افراد جراتمند به روش مدبرانه با دیگران ارتباط برقرار میکنند اما اجازه نمیدهند کسی از آنها امتیاز بگیرد جرات ورزی که انسان احساس خود کارآمدی و کنترل درونی میبخشد اعتماد به نفس و عزت درونی ما را تقویت میکند و بهترین راه برای دست یافتن به روابط بین فردی رضایت بخش است.

۱۰_تکمیل مهارت جرات ورزی:

آگاه ساختن دیگران از احساسات که نسبت به اعمال آنها دارید و بیان احساسات خود بر حرمت نفس و احترامی که دیگران برای شما قائلند خواهد افزود همدلی مهارتی مهم برای تقویت ارتباط صمیمانه است میتوانید با خواسته کسی مخالفت کنیدولی با بیان اینکه احساس آنها را درک میکنید و محترم میشمارید و وقتی با دیگران همدلی میکنید در این صورت اعمال شما مدبرانه خواهد بود تا نسنجیده،اگر دیگران شما را وادار به کاری کنند قرص و محکم بایستید و طوری واکنش نشان دهید که احترام آنها را جلب کنید.

۱۱_مذاکره کننده خوبی بودن:

مذاکره کننده خوبی بودن

مصالحه مهارتی است که نیازمند درک نیاز های دیگران است نیازی نیست  که با امیال و خواسته های دیگران مخالفت یا موافقت کنید اما باید به آنها بفهمانید که خواسته هایشان را درک میکنید برای اینکه دو طرف مقابل به خواسته های خود برسند احتمال دارد هر کدام از آنها از بخشی از خواسته های خود صرف نظر کنند اگر موقع مذاکره احساسات شدیدی در شماظاهر شد آنها را بشناسید و قبول کنید و تلاش کنید خونسرد باشید از خواسته های انعطاف پذیر و مطلق اجتناب کنید و با نشان دادن همدلی خود فضای مذاکره را دوستانه کنید.

این مطلب را هم بخوانید  غذاهایی که موجب دختر شدن جنین پیش از بارداری می شود

۱۲_پی بردن به ارزش گذشت:

گذشت به معنای از یاد بردن خطای افراد نیست هر موقع انسان کسی را که به او بی حرمتی کرده می بخشد او را از خشمگین شدن می رهاند و به امور روزانه خود میپردازد کسی که میبخشد برگ برنده همیشه در دست اوست چون از موضع قدرت و با اعتماد به نفس از خطای افراد چشم پوشی میکند گذشت قدرت خود کارآمدی و حس کنترل شما را در موقعیت های ناخوشایند بالا میبرد.

مراتب خشم:

 

عملکرد انسان ها در برابر نیروی خشم بر سه نوع است.

۱_تفریط:

عبارت است از ضعف یا نداشتن نیروی خشم که پسندیده نیست نتیجه ضعف این قوه،عدم حساسیت به امور نامشروع،پستی و حقارت نفس و شهوت در برابر زشتی هاست.

۲_اعتدال:

در این حالت خشم به جا و به موقع از انسان صادر میشود به گونه ای که از حد شرع و عقل خارج نمیشود بلکه تابع آنهاست بی گمان این میزان از خشم نه تنها ناسزا نیست بلکه پسندیده و مورد تاکید دین نیز هست و نوعی شجاعت به شمار میرود.

۳_افراط:

در این وضعیت خشم بر انسان غلبه میکند تا آنجا که اعمال و کردار فرد از کنترل و دین و تبعیت از آنها خارج میشود فردی که در این حالت است بینش درستی ندارد و فکر ونظم و تصمیم مناسبی نیز نخواهد داشت و هیچ گونه پند و نصیحتی بر او اثر نخواهد کرد و عواقب این نوع خشم عبارتند از:رنگ پریدگی،لرزش اندام ها،خارج شدن اعمال از مدار نظم و ترتیب،تشویش در حرکات و گفتار،ناسزاگویی و حالت تهاجم.

 

تفاوت واکنش افراد در برابر خشم:

حالات افراد

انسانها در برابر خشم گوناگون هستند.بعضی دیر به خشم می آیند و زود آرام میگیرند عده ای زود به خشم می آیند و زود بر میگردند گروهی نیز زود به خشم می آیند و دیر آرام می گیرند برخی دیگر دیر به خشم می آیند و دیر آرام میشوند بهترین اینان،کسانی هستند که دیر به خشم می آیند و زود آرام و راضی میشوند و بدترین اینان کسانی هستند که زود به خشم می آیند و دیر آرام و راضی میشوند.

۱۰ راه کنترل عصبانیت:

۱_ورزش کنید:

ورزش کردن

فعالیت جسمی به شما کمک میکند که عصبانیت شما طول مدت کوتاه تری داشته باشد با افزایش توان جسمی قدرت غلبه شما بر عصبانیت بیشتر میشود.

۲_شروع به نوشتن کنید:

نوشتن

کلماتی که هنگام عصبانیت بیان میکنید را روی کاغذ بنویسید و سعی کنید دیگر موقع مشاجره و عصبانیت آنها را تکرار نکنید .

۳_یک لحظه تفکر کنید:

تفکر کردن

در مراحل شدید عصبانیت بهتر است از روبه رو شدن با فردی که از دست او عصبانی هستید دور شوید و در مقابل او قرار نگیرید به جای این چند لحظه به خود فرصت دهید تا آرام شده و در مورد راه های ابراز عصبانیت کمی فکر کنید.

۴_خشم تان را خالی نکنید:

این یک عقیده غلط اجتماعی است که می گویند بیرون ریختن خشم و غضب و عصبانیت همیشه بهترین راه احساس راحتی است خالی کردن خود با فریاد و عصبانیت میتواند باعث ایجاد مشکلات بیشتر شود بجای اینکه آنها را حل کنید این کار باعث میشود روابط بین افراد را بدتر کرده و شیوه خوبی برای الگو بودن برای کودکان نیست.

این مطلب را هم بخوانید  خواص فندق برای پوست و مو

۵_حرف بزنید به جای داد زدن:

حرف زدن بجای داد زدن

در مورد چیزی که دارید می گویید کمی فکر کنید و صدای تان را بلند نکنید در مورد چیزی که شما را عصبانی کرده به آرامی توضیح دهید تلاش کنید قبل از اینکه پاسخ بدهید به آنچه فرد مقابل تان هم می گوید گوش کنید.

تنوع

۶_تنوع را فراموش نکنید:

اگر ترافیک و شلوغی خیابان ها شما را عصبانی میکند از وسیله دیگری به غیر از اتومبیل خود برای رفت و آمد استفاده کنید یا اگر امکان دارد مکان شغل خود را نزدیک محل زندگی تان انتخاب کنید.

۷_به فواید و مضرات عصبانیت فکر کنید:

بعد از اینکه عصبانیت تان فروکش کرد با خود فکر کنید این عصبانیت چه فوایدی برای من و فرد مقابل داشت؟ اثرات منفی و آسیب های آن روی من و دیگری چقدر بود؟ آیا مشکل را حل نمود؟

۸_از مهارت های حل مشکل استفاده کنید:

با خود فکر کنید و راه حل های دیگری را به غیر از عصبانیت برای حل مشکل پیدا کنید.

۹_موقعیت را بپذیرید:

پذیرفتن موقعیت

برخی چیزها را نمیتوان تغییر داد بعضی وقتها باید بجای عصبانی شدن وضعیت کنونی را پذیرفت و با آن سازش پیدا کرد در این صورت لازم است راه های مقابله با مشکلات را یاد گرفته و یا با آنها سازگار شوید.

۱۰_به سلامت خود بیندیشید:

سلامت خود بیاندیشید

عصبانیت باعث افزایش هورمون استرس و عصبانیت در بدن شما میشود که این خود موجب افزایش فشار خون شما میشود پس اجازه بدهید با آرامش مشکلات برطرف شود چرا که عصبانیت های طولانی مدت و شدید سلامت قلب شما را هم به خطر می اندازد.

علل خشم:

*۱_جلوگیری از رفتار هدفمند

*۲_تحقیر شدن یا مورد تبعیض قرار گرفتن

*۳_مورد پیش داوری،تبعیض یا بی مهری قرار گرفتن

*۴_مورد فریب یا عهد شکنی قرار گرفتن

*۵_تحقیر شدن احساسات،ارزش ها یا اقتدار واقعی فرد از سوی دیگران

*۶_مورد بدرفتاری و بی توجهی قرار گرفتن از سوی افراد مهم

*۷_صدمه دیدن در نتیجه بی توجهی نسبت به خود

*۸_رفتار حاکی از بی توجهی دیگران

*۹_مورد تجاوز بدنی یا کلامی قرار گرفتن

*۱۰_قربانی شدن

روان شناسی خشم:

روانشناسی خشونت

پرخاشگری شامل هر گونه رفتاری است که به قصد آسیب رساندن روانی یا جسمی به فرد دیگر یا یک شیی انجام میشود در این تعریف بر قصد آسیب رساندن تاکید شده است و نیز بر این که پرخاشگری الزاما موجب آسیب جسمی نمیشود بلکه ممکن است باعث آسیب روانی فرد بشود وقتی فرد برای دستیابی به هدفی تلاش میکند و عاملی مانع دستیابی به آن میشود غریزه خشونت در فرد بیدار میشود که خود منجر به رفتار پرخاشگرانی معطوف به آسیب زدن به آن مانع میشود اولا علت اصلی پرخاشکری نوعی سرخوردگی و احساس ناکامی در دستیابی به هدف است و دوما پرخاشگری ویژگی های یک غریزه را دارد یعنی به شکل نوعی انرژی است که تا زمانی که به هدف خود دست نیابد پایدار میماند(مثل گرسنگی و تشنگی) وقتی فرد با ناکامی و سرخوردگی روبه رو میشود غریزه ی پرخاشگری در او بیدار میشود و هدفی را برای پرخاشگری خود انتخاب میکند.

*منزل وان امید دارد این مطالب برای شما مفید بوده باشد با سپاس.*